Có lẽ mít là giống cây trồng được con người thuần hóa lâu đời nhất bởi vì sự đắc dụng của nó. Hồi xưa cứ lấy hạt đem gắm ở chổ cao ráo, tưới một ít nước, mươi ngày sau cây mọc lên tươi tốt. Cây cho trái, không ngon thì dở. Chắc chắn có ăn. Nhiều quá đi bán. Gần đây trên cơ sở những thành tựu về khoa học chọn tạo giống, công nghệ sinh học, công nghệ chế biến và yêu cầu của thị trường, trong công tác giống người ta hòan tòan kiểm sóat được năng suất, chất lượng và tính ổn định theo các chỉ tiêu mong muốn. Và cây mít đã là…

CÂY CỦA NGƯỜI NGHÈO: 

Hồi nhỏ, nhà nghèo, ở xa tiệm quán. Mẹ tôi thường xay bột gạo làm bánh lá mít mỗi khi anh em tôi có đứa học đạt hạng cao. Bánh làm ra có hạn nên mẹ phải chia phần, lớn nhỏ bằng nhau cả. Tôi mười bốn tuổi rồi, đang lúc lớn, cứ lột bánh chấm nước mắm ớt, ăn ngấu nghiến một hơi là hết. Khổ nổi cái bụng có chịu no đâu nên hay trộm bánh của các em. Mất bánh. Mấy đứa dẫy nẩy, khóc la ôm trời. Thế là tôi bị mẹ mắng và ăn trận đòn. Nước mắt ròng ròng nhưng trong bụng hả hê lắm vì được một bửa ăn bánh lá mít ngon lành. Có một dạo, lúa cao gạo kém, cha tôi chèo ghe hơn trăm cây số đến tận Châu Đốc cắt lúa thuê. Ở nhà hết gạo, đầu trên xóm dưới có ai dư thừa gì đâu mà mượn gạo. Mẹ tôi cứ chọn những trái mít già, cắt về phơi nắng cho chín. Hai ba giờ khuy bơi xuồng đi chợ Vĩnh Long bán lấy tiền về cho anh em tôi đi đò sang tỉnh học hàng ngày. Trái non méo mó, bị sâu đụt thì làm dưa chua, châm nước muối ăn với cơm độn mít hay khoai mì mỗi bửa. Lâu lâu có tiền mua được ít thịt ba rọi về để trở bửa mẹ tôi kho mít với thịt hay mít xào mở còn nóng hổi, cả nhà ngồi ăn,  lã mồ hôi dù đó nhằm những ngày gió bấc lạnh buốt.

 

CÂY MÍT THỜI CHIẾN TRANH

Những năm 1945, Bọn Đế Quốc thao túng thị trường lương tực, tiêu hủy lúa gạo gây ra nạn chết đói cho hàng triệu người. Ở nhà quê người dân  nhờ những quả mít thay cơm và được trồng nhiều hơn để phòng đói cũng để nhớ đến sự độc ác của bọn Đế Quốc

 

Rồi trong chiến tranh  chống Mỹ, thời kỳ giặc bình định ác liệt đơn vị của tôi bị dồn lên chân núi Bà Rá. Tách rời dân, hậu cần bị cách đứt hòan tòan. Đơn vị phân công cán bộ đi lấy gạo, có đi nhưng không có lại, lớp hy sinh lớp bị bắt. Một buổi trưa hai chiến sĩ trinh sát chạy về vừa mệt vừa vui mừng báo cáo “Mít, mít, … một trảng mít, anh Bảy ơi!”. Ở đâu, đi với anh? Từ chiều hôm ấy trở về sau anh em không còn bị đói. Mít chế biến đủ món, từ ăn tươi, luộc, nướng, kho…  và anh Bảy còn ra lệnh phơi khô dự trử. Có lương thực anh em trong đơn vị khỏe khoắn, vượt qua bệnh tật và tổ chức chiến đấu giải phóng vùng kềm từng bước mở đường giành thắng lợi.

 

GIÁU SANG TỪ CÂY MÍT

Sau này, anh Bảy giữ chức vụ Phó Chủ tịch UBND. tỉnh Bình Phước, anh đã chỉ đạo xây dựng nhiều dự án phát triển cây Mít nghệ cao sản M99-I, hình thành chiến lược phát triển kinh tế vườn và vườn rừng trong tỉnh. Anh nói: “Mít Nghệ cao sản M99-I là cây ăn trái vừa là cây rừng, vừa là cây lương thực, vừa là cây thực phẩm. Hồi trước Mít là cây của người nghèo, còn bây giờ Mít là cây của môi trường, cây của cơ hội làm giàu.”. Anh còn nhắc nhở: “Tình hình an ninh lương thực bị de dọa bởi sự biến đổi thời tiết, sự gia tăng dịch hại và sự phát triển mạnh mẻ của ngành công nghiệp làm sụt giảm sản lượng lương thực sạch, nguy cơ đói một số vùng là việc có thật. Trước tình thế nghiêm trọng đó, cây Mít nghệ sẽ là ngườì lính xung kích cứu tinh sự khủng hoảng an ninh lương thực…”. Hiện nay cây Mít là cây đóng vai trò quan trọng đem lại hiệu quả kinh tế cao cho bà con nông dân tỉnh Bình Phước và nhiều nơi khác.

 

Anh Nguyễn Lâm Viên, là một doanh nhân hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất rau quả sấy khô không ngần ngại đặt tên cho Công ty của mình là Vinamit. Thương hiệu Vinamít hiện nay đã ăn sâu vào tình cảm của người tiêu dùng của nhiều nước trên thế giới. Với sản phẩm mít sấy khô của Công ty là niềm tự hào về cây Mít nghệ Việt Nam vì đây là sản phẩm sau khi chế đạt được những chỉ tiêu lý- hóa, cảm quan và bảo đảm hòan tòan tự nhiên.

Theo tính toán của các chuyên gia kinh tế thì Mít nghệ cao sản M99-I bình quân đạt trên 100 tấn quả/năm. Giá hiện nay đạt gần 500 triệu đồng/ha. Nếu cung cấp cho thị trường ăn tươi thì doanh thu có thể đạt trên 600 triệu đồng/ha. Hiện nay giá Mít nghệ Cao sản M99-I, tại Đồng Bằng Sông Cửu Long là 9.000 đồng/ký và ở Thành phố Hồ Chí Minh đến 12.000 đồng/ky. Với giá cả như thế người trồng Mít có nhiều cơ hội tốt để làm giàu nhanh chóng. Ông Nguyễn Lân Hùng, Tổng thư ký Hội các ngành Sinh học Việt Nam có nhận xét:  “Công nghệ sấy khô lại chỉ thích hợp với loại Mít nghệ thuần chủng của Việt Nam. Mít nghệ chậm ra trái hơn mít Thái đôi chút, nhưng thời gian thu hoạch lại lâu hơn nhiều năm”.

 

Có điều may mắn Vườn cây giống Chất Lượng Cao ISLAND đã sưu tập, tuyển chọn giống Mít nghệ Cao sản M99-I từ tổ hợp Mít Nghệ ở miền Nam được. Cây giống đã đạt nhiều Huy Chương Vàng Chất Lượng, Chứng nhận Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao phù hợp tiêu chuẩn và Cục Sở Hữu Trí Tuệ cấp chứng nhận bảo hộ. Sản phẩm Mít Nghệ CS. M99-I  hàng năm luôn đoạt giải cao ở Hội thi Trái ngon và An toàn thực phẩm.… Cây Mít Nghệ CS. M99-I đã đóng vai trò rất quan trọng trong đầu tư phát triển Vườn hay Vườn- Rừng, nó thích hợp thị trường ăn tươi và chế biến nên ít rủi ro khi tiêu thụ sản phẩm. Là sản phẩm có chỉ số cạnh tranh vượt trội trong thời kỳ hội nhập.