Phong trào trồng ổi Thái Lan rầm rộ mấy năm trước khiến không ít người vỡ nợ vì trái ổi Thái nhiều hạt, thịt bở và  nhạt nhẻo giá bán  quá rẻ. Gần đây nhất do nghe lời quảng cáo của kẻ xấu hay những thông tin lệch lạc, nông dân đã trồng ồ ạt giống mít Thái, đến khi thu hoạch thì bị doanh nghiệp từ chối vì không đảm bảo chất lượng như mít nghệ Việt Nam. Nông dân chỉ còn cách bán tháo hoặc chở về TP.HCM, ngồi trên vỉa hè bán lẻ cho khách qua đường... Do tâm lý chuộng ngoại, năm 2007- 2008 nhiều nông dân đã săn mua giống mận Mận đường đen, mận Tam Hoa. Sau đó được  bày bán công khai ở các Hội chợ triển lãm với giá 100 đến 600 nghìn một cây nhưng cơ quan chức năng cũng chẳng có ý kiến gì! Người bán giống thu lợi bất chính nhiều tỉ bạc còn người trồng mất hàng chục tỉ và đau hơn là mất  thời gian cùng cả niềm tin. Trước đây, phong trào trồng mận Thái xanh lan khắp miền Tây nhưng chưa đầy hai năm sau thì những vườn mận Thái xanh đã bị đốn hạ vì trái kém chất lượng. Gần đây nhất là phong trào trồng xoài Úc, xoài Đài Loan với dạng trái bầu tròn, màu tím đỏ, giá 50.000 đồng/kg dù các giống xoài lạ này chưa từng được khuyến cáo phát triển. Thậm chí giống nhãn Thạch Kiệt xuất xứ từ Trung Quốc do một nông dân Chợ Lách (Bến Tre) giới thiệu đã đoạt giải tại hội thi trái ngon của tỉnh nhưng cũng phải qua khâu khảo nghiệm và đăng ký mới được phép sản xuất giống.

Nhiều giống trái cây Việt Nam được dán nhãn xuất xứ từ Thái Lan, Úc, Malaysia... Nhiều giống ngoại bán trên thị trường hiện nay không qua khảo nghiệm và cấp phép sản xuất. Hàng loạt các giống xoài lạ xuất hiện gần đây được cho là nhập từ Úc, Đài Loan... đã được Viện Nghiên cứu cây ăn quả miền Nam khuyến cáo chỉ nên trồng khảo nghiệm và chưa khuyến khích trồng đại trà, nhưng cũng đã xuất hiện khắp nơi.

TS. Nguyễn Minh Châu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu cây ăn quả miền Nam cho biết, chất lượng cây giống trên thị trường hiện nay không có ai chịu trách nhiệm quản lý. Nhiều nguồn giống nhập về không theo quy định, sau đó được nhân lên đem bán. Có nhiều giống ngoại Viện Nghiên cứu còn đang khảo nghiệm, thì người dân đã “xách tay” về nhân giống bán tràn lan.

Một số giống nhập ngoại đã được trồng khảo nghiệm cho  năng suất cao, chất lượng ngon và ổn định có nhiều cơ may cho thị trường như: Sầu riêng Monthong, Chôm chôm Rôngriên, Xoài xanh ĐL05, Chanh giấy Limca không hạt ít gai, Ổi xá lỵ không hạt. Đó là những giống mà nông dân, các chủ trang trại nên quan tâm trồng.

Trong khi mải mê chạy theo giống ngoại, nhiều người quên rằng, nhiều loại trái cây đặc sản của Việt Nam có chất lượng không thua kém trái cây cùng loại của nước ngoài như Xoài cát Hòa Lộc, Cát Chu, Mít nghệ cao sản M99-I, Măng cụt, Bưởi da xanh, Sầu riêng Ri6 và một số giống cây chỉ có ở Việt Nam như Vú sữa bơ hồng, Vú sữa tím, Sơri... đã được các đoàn khách nước ngoài đánh giá cao.

Tâm lý chuộng giống ngoại và một số báo đài không tìm hiểu kỹ vội vã đưa tin  “giống nhập ngoại” đã làm khổ  và nghèo nhiều nông dân.  

 (Theo Khoa học phổ thông)